Kỹ thuật khai thác và thụ tinh nhân tạo cho gà đông tảo

1. Chọn gà đông tảo trống và gà mái Đông Tảo sinh sản

a. Gà trống đông tảo

Gà trống được chọn để tiến hành thụ tinh nhân tạo phải có đặc điểm ngoại hình đặc trưng của giống như đã đề cập ở phần trên. Ngoài ra, gà trống phải có phần ổ nhớp đã lộ gai giao cấu; gà gáy to khỏe và trong, khối lượng gà đạt tiêu chuẩn của giống.

b. Gà mái đông tảo

Gà mái được chọn phải có đặc điểm ngoại hình đặc trưng của giống và khối lượng gà đạt tiêu chuẩn của giống.. Gà không có bệnh viêm hậu môn và hậu môn phải sạch sẽ. Gà đẻ trứng ổn định, chất lượng trứng tốt.

2. Một chú ý về chuồng nuôi, chăm sóc nuôi dưỡng gà đông tảo giống

Ngoài các yêu cầu kỹ thuật về chuồng trại, chăm sóc nuôi dưỡng cho chăn nuôi gà nói chung, chăn nuôi gà sinh sản nhằm thực hiện thụ tinh nhân tạo cần chú ý thêm một số lưu ý sau:

a. Chuồng nuôi gà đông tảo giống

Gà trống và mái sinh sản nên được nuôi riêng (mỗi con 1 ô chuồng hoặc cũi) nhằm tránh stress cho gà khi bắt gà trống để khai thác tinh và bắt gà mái để thụ tinh nhân tạo. Diện tích ô chuồng gà trống đủ rộng để con vật dễ dàng di chuyển mà khi bắt gà trống để khai thác tinh cũng dễ dàng tránh stress. Diện tích khuyến cáo cho ô chuồng gà trống là dài x rộng = 80 x 80cm. 

Ngoài ra, ô chuồng của con trống nên rải trấu (mỏng hay dày tùy điều kiện mùa đông hay mùa hè) nhằm bảo vệ chân của gà. Gà mái sinh sản nên nuôi trong ô chuồng hoặc cũi (thông thường diện tích cho mỗi con mái sẽ nhỏ hơn của con trống). Diện tích mỗi ô chuồng hoặc cũi khuyến cáo là: dài x rộng x cao = 60 x 60 x 50cm, có phần để hứng trứng (với cũi), hoặc vị trí để con mái đẻ (với ô chuồng).

b. Nuôi dưỡng gà đông tảo giống

Gà được nuôi theo khẩu phần đảm bảo đủ số lượng và đủ dinh dưỡng để gà không quá béo hoặc quá gầy.

3. Khai thác tinh dịch thụ tinh nhân tạo gà trống đông tảo

a. Dụng cụ dùng để khai thác tinh

  • Kéo cắt lông gà
  • Cồn 70 ° và bông để vệ sinh hậu môn
  • Cốc nhỏ hoặc ống eppendoft
  • Dung dịch pha loãng (tinh gà đặc nên có thể pha loãng trước khi thụ tinh). Dung dịch dùng để pha loãng thường dùng là nước muối sinh lý 0,9% để pha loãng cho tinh dịch gà trống đặc; tỷ lệ pha loãng khuyến cáo là tinh: dung dịch pha loãng = 1/3).

b. Thời gian khai thác tinh gà đông tảo

  • Gà trống đã thành thục về tính (khoảng 7-8 tháng tuổi, đã gáy) cần được huấn luyện lấy tinh
  • Gà được huấn luyện lấy tinh ít nhất là 10 ngày và được cách ly với gà mái ít nhất 3 ngày trước khi khai thác tinh để dùng cho thụ tinh nhân tạo.
  • Thời gian lấy tinh để thụ tinh nhân tạo tốt nhất vào 2 - 5 giờ chiều hàng ngày để khi thụ tinh cho gà mái đạt hiệu quả cao (do gà mái thường đẻ trứng vào buổi chiều), trước khi lấy tinh 3-4 giờ gà phải dừng ăn uống để đảm bảo tinh dịch không bị nhiễm phân.

c. Thao tác khai thác tinh gà đông tảo

Cắt lông vũ và làm vệ sinh xung quanh hậu môn gà trống để tránh tinh dịch bị nhiễm bẩn khi khai thác.

Những giống gà nội khác có thể cần 1 hoặc 2 người khai thác tinh dịch, riêng đối với gà Đông Tảo nên có 2 người khai thác tinh do chân gà trống rất to , cần cầm chắc và tự gà thoải mái thì hiệu quả lấy tinh sẽ cao.

Thời gian mát xa để gà trống có phản xạ xuất tinh tương đối nhanh (từ 30 giây đến một phút).

Người thứ nhất tay trái cầm chắc 2 chân gà, đặt phần ngực gà nằm trên một mặt phẳng mềm và ở tư thế thoải mái, đồng thời kéo duỗi 2 chân gà. Tay phải của người thứ nhất vuốt nhẹ từ lưng đến phần phao câu gà để kích thích đôi dây thần kinh ở 2 bên sườn nhằm kích thích phản xạ xuất tinh của gà (thường vuốt 3-5 lần). 

Đối với một số gà trống khó kích thích có thể vuốt 3 lần ở ức và rồi vuốt 3 lần lưng gà. Trong quá trình vuốt nếu thấy phần hậu môn gà có xuất hiện dịch nhầy và phản xạ xuất tinh thì dùng tay trái (ngón trỏ, ngón cái và ngón giữa) bóp mạnh phần lỗ huyệt để lấy tinh gà. Đồng thời người thứ hai đưa cốc (hoặc ống eppendoft) hứng lấy tinh. Tinh dịch của gà là chất nhờn màu trắng (có thể là trắng loãng, trắng đục hoặc trắng sữa).

Lượng tinh của gà tùy thuộc giống, độ tuổi, song thông thường mỗi lần khai thác tinh được khoảng 0,1-1,5 ml.

Sau khi tinh được lấy xong cần tiến hành thụ tinh nhân tạo càng nhanh càng tốt do tinh trùng gà chết rất nhanh sau khi ra khỏi cơ thể (nên sử dụng tinh trong vòng 30 phút từ sau khi khai thác để có hiệu quả thụ tinh nhân tạo cao).

4. Thụ tinh nhân tạo cho gà đông tảo

Thời gian thụ tinh tốt nhất nên trong khoảng từ 2 giờ - 6 giờ chiều. Nếu thụ tinh buổi sáng, đa số gà mái vẫn chưa đẻ hết trứng, trong tử cung vẫn còn trứng nên ảnh hưởng tới tỷ lệ thụ tinh. Mỗi tuần thụ tinh nhân tạo cho gà mái 2 lần (ví dụ có thể thụ tinh vào thứ 2 và thứ 5 hàng tuần).

Nếu là tinh nguyên dùng 0,05-0,1 ml/con. Nếu là tinh đã pha loãng thì dùng 0,15-0,4 ml/con tùy theo tỷ lệ pha loãng (tỷ lệ pha loãng thường là tinh: dung dịch pha loãng = 1/3). Tổng số tinh trùng cần thiết cho một liều dẫn tinh ở gà là 120-150 triệu tinh trùng.
Trứng thu được sau 3 ngày thụ tinh mang đi ấp là tốt nhất.

a. Dụng cụ cần chuẩn bị cho thụ tinh nhân tạo cho gà đông tảo

  • Kéo cắt lông gà
  • Cồn 70° và bông để vệ sinh hậu môn
  • Cốc nhỏ hoặc ống eppendoft đã có sẵn tinh dịch (tinh nguyên hoặc tinh đã pha loãng).
  • Xilanh 1cc hoặc pipet thủy tinh (dụng cụ chuyên thụ tinh nhân tạo cho gà)

b. Thao tác thụ tinh nhân tạo cho gà đông tảo

Cần hai người thực hiện thụ tinh nhân tạo. Người thứ nhất bắt gà mái nhẹ nhàng, tay trái cầm chắc hai đùi, tay phải gạt hết lông vũ xung quanh lỗ huyệt, đồng thời ngón cái ấn nhẹ vào chỗ mềm của phần bụng hơi chếch về bên trái để lộ bộ phận sinh sản của gà mái. Khi phần ống dẫn trứng được lộ ra, người thứ 2 cầm xi lanh 1cc (hoặc pipet thủy tinh) có sẵn tinh đưa vào trong ống dẫn trứng khoảng 1-2cm và nhẹ nhàng bơm tinh vào trong ống dẫn trứng của con mái. Đồng thời người thứ nhất thả ngón cái đang bóp ở bụng con mái ra từ từ.

Chú ý: người thứ nhất thả tay từ từ thì người thứ hai mới bơm tinh , như vậy nhờ nhu động bên trong ống dẫn trứng thì tinh trùng sẽ di chuyển nhanh và dễ dàng hơn vào bên trong.

Mỗi con gà mái nên dùng một pipet thủy tinh hoặc một xilanh 1 cc riêng để đảm bảo vệ sinh an toàn và không bị lẫn tinh trống khác.

5. Những chú ý khi tiến hành thụ tinh nhân tạo cho gà đông tảo

Bắt gà trống và mái đều phải nhẹ nhàng, tránh stress cho gà.

Sau mỗi lần lấy tinh và thụ tinh nhân tạo cần vệ sinh dụng cụ sạch sẽ tránh lây lan bệnh.

Cần đảm bảo thời gian lấy tinh, thụ tinh nhân tạo, thời gian thực hiện thụ tinh để đạt được hiệu quả cao nhất.

0 Nhận xét